Câu hỏi: Trong trường hợp doanh nghiệp bị cắt điện có báo trước mà không do lỗi của doanh nghiệp, người sử dụng lao động có thể yêu cầu người lao động (NLĐ) nghỉ phép hàng năm hoặc giảm lương NLĐ do doanh nghiệp không thể hoạt động và NLĐ không đi làm trong ngày đó không?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 98.3 của Bộ luật Lao động, trong trường hợp NLĐ phải ngừng việc vì sự cố về điện, nước mà không do lỗi của NSDLĐ và NLĐ, NLĐ vẫn sẽ được trả tiền lương ngừng việc. Tiền lương ngừng việc phải do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định theo từng thời điểm.

Trường hợp bị cắt điện có báo trước do chính sách của đơn vị điện lực cũng có thể được coi là sự cố về điện mà không do lỗi của NSDLĐ hoặc NLĐ. Vì vậy, trong trường hợp này, NLĐ vẫn được trả tiền lương ngừng việc như được quy định tại Điều 98.3 của Bộ luật Lao động nói trên. Theo đó, cả 2 phương thức: (i) yêu cầu NLĐ nghỉ phép hàng năm; và (ii) giảm lương NLĐ trong trường hợp này đều chưa tuân thủ theo quy định của pháp luật lao động. NSDLĐ phải trả tiền lương cho NLĐ, với mức tiền lương ngừng việc do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định tại thời điểm cắt điện.

Lưu ý, NSDLĐ cũng không nên đơn phương quyết định khoản tiền lương ngừng việc trả cho NLĐ trong trường hợp này, dù cho mức lương mà NSDLĐ xác định cao hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định tại thời điểm đó. Lý do cho quan điểm này là vì pháp luật lao động hiện hành chưa có quy định nào giải quyết cho trường hợp NLĐ không đồng ý với thỏa thuận về tiền lương ngừng việc. Vì vậy, để tránh rủi ro khi không đạt được thỏa thuận với NLĐ, NSDLĐ nên trả đủ tiền lương như đã thỏa thuận trong HĐLĐ với NLĐ.

Câu hỏi đặt ra là NSDLĐ phải làm thế nào trong trường hợp có quá nhiều NLĐ và khó có thể tiến hành thỏa thuận tiền lương ngừng việc với tất cả NLĐ? Pháp luật hiện hành không có quy định hướng dẫn cụ thể cho phương thức thỏa thuận trong trường hợp này. Thực tế, một số doanh nghiệp đã tham vấn và nhận được đồng thuận với BCHCĐ trước khi thực hiện. Việc thỏa thuận này có thể thông qua một cuộc họp để ghi nhận việc thỏa thuận tiền lương ngừng việc. Tuy nhiên, đây vẫn là một vấn đề chưa rõ ràng của pháp luật hiện hành, vậy nên tính hợp pháp của giải pháp này vẫn chưa được chắc chắn. Vì vậy, NSDLĐ vẫn nên thỏa thuận với tất cả NLĐ về tiền lương ngừng việc. Nhưng để đơn giản hóa quy trình, NSDLĐ có thể lập danh sách những NLĐ và đính kèm đề xuất chung của doanh nghiệp về mức tiền lương ngừng việc với một tỷ lệ (%) giảm chung cho tiền lương của tất cả NLĐ nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định, sau đó thu thập xác nhận của NLĐ bằng việc lý vào danh sách này.